Yan Diomande sinh ra ở châu Phi, mở đầu sự nghiệp bóng đá chuyên nghiệp ở châu Âu, nhưng nếu không có giai đoạn trưởng thành then chốt ở Mỹ, cậu ấy có lẽ không đi tới ngày hôm nay. Giờ đây, tiền đạo cánh 19 tuổi đã gia nhập Real Madrid với 125 triệu euro, trở thành thương vụ đắt nhất lịch sử Real Madrid.
Theo Breaking The Lines, Diomande sinh tại Abidjan, thủ đô Bờ Biển Ngà, lớn lên ở khu Abobo nghèo khó. Thời nhỏ cậu từng sống cùng 25 người khác trong một ngôi nhà, đá bóng thì chân trần hoặc mang dép nhựa trắng. Cha sớm sang Pháp, nên Diomande từ nhỏ đã ý thức mình phải gánh trách nhiệm gia đình.
Năm 9 tuổi, cậu rời quê, tới học viện Inter Foot Sud Comoé cách khoảng 100 km, gần biên giới Bờ Biển Ngà–Ghana. Ở đó cậu nhận được đôi giày bóng đá đầu tiên trong đời. Dù vậy cuộc sống vẫn rất nghèo, thậm chí từng cùng 19 đứa trẻ khác lấy trộm khoai tây từ cửa hàng địa phương chỉ để khỏi đói.
Diomande hiểu rõ: muốn dựa vào bóng đá đổi đời cho mình và gia đình, phải rời Bờ Biển Ngà. Năm 15 tuổi, cậu một mình đáp chuyến một chiều sang Florida, Mỹ, gia nhập học viện DME.
Tại Daytona Beach, Diomande gặp Todd Eason. Eason làm giám đốc bóng đá DME từ tháng 4/2021 đến tháng 1/2024, rồi làm giám đốc thể thao học viện đến tháng 10/2024. Sau khi tới Mỹ, Diomande cuối cùng cũng rời mặt đất bùn lồi lõm, chuyển sang tập và thi đấu trên cỏ tự nhiên được chăm sóc tốt.
Dù lúc đó hoàn toàn không biết tiếng Anh và rất nhớ nhà, Diomande nhanh chóng trở thành trụ cột của DME cũng như đội bán chuyên hợp tác AS Frenzi. Cậu giúp AS Frenzi vô địch USL League Two năm 2023, đồng thời giành MVP play-off và Chiếc giày vàng.
Thế nhưng những màn trình diễn ấy vẫn không giúp cậu có hợp đồng chuyên nghiệp. Orlando City, Bournemouth, Chelsea, Rangers và Olympiacos đều từng có cơ hội ký anh, nhưng cuối cùng không hành động.
Sau đó Diomande trở về quê, nhưng cơ hội thật sự đổi đời sự nghiệp sớm xuất hiện. Tháng 11/2024, CLB Tây Ban Nha Leganes ký anh. Bốn tháng sau, đúng trận gặp Real Madrid, anh hoàn tất trận ra mắt sự nghiệp.
Dù Diomande cuối cùng không giúp Leganes tránh xuống hạng, phong độ 10 trận La Liga đã đủ gây chú ý. RB Leipzig sau đó kích hoạt điều khoản giải phóng 20 triệu euro.
Gia nhập Leipzig, Diomande bùng nổ nhanh: 36 trận đóng góp 13 bàn 10 kiến tạo, được bầu Tân binh xuất sắc nhất Bundesliga. Anh cũng ra mắt đội tuyển Bờ Biển Ngà, dự CAN và World Cup. Ở World Cup tổ chức tại Bắc Mỹ, anh giúp Bờ Biển Ngà lần đầu tiên trong lịch sử vào vòng loại trực tiếp World Cup.
Giờ Diomande trở lại thủ đô Tây Ban Nha. Real Madrid ký anh với 125 triệu euro, hợp đồng đến 2033. Thương vụ khiến anh trở thành tân binh đắt nhất lịch sử Real Madrid. Nếu toàn bộ 15 triệu euro thưởng biến đổi sau này được kích hoạt, phí chuyển nhượng sẽ từ vị trí thứ bảy lịch sử bóng đá lên thứ tư.
Todd Eason, người từng dẫn dắt Diomande ở Mỹ, sau đó nhận phỏng vấn độc quyền Breaking The Lines, nói về hành trình trưởng thành và đặc điểm kỹ thuật của học trò cũ.
Hỏi: Thời nhỏ Diomande đá trên đất bùn ở Bờ Biển Ngà. Nhiều cầu thủ Âu–Mỹ từ nhỏ quen tập trên sân điều kiện tốt, nhưng Diomande thì không. Ông nghĩ những trải nghiệm trên sân sơ sài, thậm chí đá bằng quả bóng chẳng thực sự giống bóng đá, đã định hình cậu ấy ngày nay đến mức nào?
Eason: "Tôi nghĩ ảnh hưởng khá lớn. Cầu thủ châu Phi tôi từng dẫn dắt cơ bản không lớn lên trên sân được chăm sóc kỹ; họ đá trên đất bùn lồi lõm, mang giày thể thao, điều đó thực ra rất phổ biến. Tôi thậm chí từng dẫn một cầu thủ Nam Sudan, cảm giác điều kiện lớn lên của cậu ấy có thể còn khắc nghiệt hơn Diomande. Ít nhất Diomande từng vào hệ thống đội tuyển quốc gia, tiếp cận được nguồn lực và cơ sở tương ứng."
"Một trong những lợi thế lớn nhất của Diomande là khi đẩy bóng tốc độ cao vẫn luôn kiểm soát được bóng. Tôi nghĩ điều đó chắc chắn liên quan tới việc cậu ấy từng tập trên những sân gồ ghề, không phẳng, thậm chí không nguyên vẹn."
"Đó cũng là lý do khi bị pressing hoặc trong khoảng hẹp, cậu ấy vẫn xử lý bóng rất thoải mái. Giờ cậu đá trên cỏ phẳng như thảm, thứ điều kiện trước đây chưa từng có. Cậu đã quen môi trường khó hơn nhiều, nên những trải nghiệm ấy chắc chắn ảnh hưởng lớn tới cách chơi."
Hỏi: Ông nghĩ chỗ Diomande hiện cần nâng nhất là gì?
Eason: "Có lẽ nhiều hơn ở khâu phòng ngự. Tôi vẫn nói cậu ấy là cầu thủ rất thông minh. Cậu luôn quan sát khoảng cách với hậu vệ đối phương theo vị trí bóng trên sân. Cậu luôn đặt mình ở chỗ vừa dịch chuyển sớm vừa tham gia phòng ngự hiệu quả, vì có ý thức ấy."
"Nhưng cũng có lúc, đặc biệt ở La Liga, cậu bị đối thủ vượt qua gần đường biên, vì không đọc trước được việc đối phương định vượt từ phía ngoài."
"Nhưng giờ tôi không còn xem tập của cậu mỗi ngày; gần đây tôi chủ yếu xem World Cup, và cũng biết trong World Cup quanh cậu có nhiều yếu tố ngoài sân, nên khó phán chính xác cậu còn cần nâng gì."
"Nếu phải nói, chỗ cần cải thiện nhiều khả năng ở phòng ngự hơn tấn công. Về tấn công, dù rê một đối một, tạt hay dứt điểm, tỷ lệ thành công đều cao, và khi tiến lên thường chọn đúng."
"Tấn công cậu đã ở đẳng cấp cao. Phòng ngự có thể còn chỗ cần cải, nhưng vì giờ tôi không thường xuyên quan sát trực tiếp, cũng không dám chắc hoàn toàn."
Hỏi: Danh tiếng Diomande rõ ràng chưa thể so với Yamal hay Vinicius, nhưng nếu xếp hạng các tiền đạo cánh thế giới, ông nghĩ cậu ấy đang ở đâu?
Eason: "Đây là câu khó trả lời. Tiền đạo cánh giờ là vị trí rất nóng, mọi đội đều đang tìm người hay."
"Khi thấy Diomande đá La Liga, lúc đó tôi so cậu với Bukayo Saka, Eberechi Eze. Tôi thậm chí nghĩ, 'Mình thấy Diomande còn hơn họ.' Mãi đến khi cậu thật sự đối đầu những cái tên như Yamal, Vinicius, tôi mới bắt đầu so cậu với các tiền đạo cánh ấy."
"Tôi nghĩ cậu ấy là tiền đạo cánh tầm top 5 thế giới. Còn khoảng cách tới Yamal và Vinicius ra sao thì khó nói, vì họ thực ra là kiểu cầu thủ khác nhau."
"Đặc điểm của Diomande là khó đoán. Tôi nghĩ Vinicius và Yamal ở mức độ nào đó có thể đoán được. Yamal rất muốn đưa bóng sang chân trái, thích đột phá theo hướng nhất định. Dù cậu ấy cũng từng cắt vào phải rồi ghi bàn, nhưng đôi khi cách ấy có thể không hiệu quả bằng."
"Diomande thì khác. Cậu đá tốt cả hai bên, và hoàn thành được các nhiệm vụ mà HLV yêu cầu một tiền đạo cánh phải làm."
"Theo góc ấy, cậu là tiền đạo cánh rất toàn diện. Rồi xét khả năng phòng ngự. Phòng ngự của Diomande có hơn Yamal và Vinicius không? Có lẽ có."
"Yamal và Vinicius luôn được tự do tấn công lớn hơn, có thể tập trung tiến lên mà không phải lo nhiều chuyện phía sau. Nhưng Diomande chưa bao giờ được hưởng điều đó. Cậu luôn phải gánh cả hai chiều trận đấu."
"Cậu tiến lên tấn công, một khi đội mất bóng phải lập tức về phòng, vì trước đây đội cậu khoác áo không mạnh tổng thể đến thế, nên cậu phải tham gia phòng ngự. Nếu lấy tiêu chuẩn ấy, tôi sẽ nghĩ Diomande toàn diện hơn họ — dù kiểu so sánh này thật sự rất khó."
Hỏi: Lần cuối ông trao đổi với Diomande là khi nào? Lúc đó cậu ấy thế nào?
Eason: "Ngày 3/7 tôi tới Miami, khi đó World Cup của cậu đã kết thúc. Cậu vì vài việc đúng lúc ở đó, nên tối tôi qua ở cùng một lúc, cũng gặp đội ngũ đại diện của cậu."
"Tôi cuối cùng cũng ngồi lại nói chuyện tử tế với cậu, xem tình hình hiện tại. Đó là lần gặp cuối, nhưng sau đó chúng tôi cũng nhắn tin thân thiện, nói vài chuyện, tôi cũng hỏi cậu gần đây ra sao."
"Chúng tôi đại khái ít nhất mỗi tháng trao đổi một lần. Lần cậu tới Florida, tôi rất vui được gặp."
Hỏi: Ông rõ ràng đóng vai trò rất quan trọng trong quá trình trưởng thành của Diomande. Trong sự giúp đỡ và mối quan hệ giữa hai người, điều gì khiến ông tự hào nhất?
Eason: "Cậu rất biết ơn. Mục tiêu của cậu là chăm sóc những người quanh mình. Tôi nghĩ cậu là kiểu người sẵn sàng gánh trách nhiệm, chăm sóc người khác, cậu có tâm thế ấy."
"Trước đây chúng tôi đương nhiên dành nhiều thời gian hơn ngoài sân, như lái xe đưa cậu đi thử việc, làm visa… Tôi nghĩ cậu trân trọng việc tôi lúc ấy ở bên, cũng công nhận những gì tôi đã làm cho cậu, khiến quá trình chuyển đổi hơi thuận hơn. Cậu luôn biết ơn điều đó."
"Điều khiến tôi tự hào là cậu tôn trọng những trải nghiệm ấy, và biết những việc đó đúng là đã giúp cậu phần nào."
"Giờ thấy cậu được tận hưởng bóng đá, tôi thật sự rất vui. Cậu cũng cuối cùng làm được điều mình vẫn muốn — nuôi sống gia đình, chăm sóc những người mình yêu."
"Và đến hôm nay cậu vẫn giữ liên lạc với tôi. Chỉ riêng điều đó đã vượt xa những gì tôi từng tưởng."
Hỏi: Câu cuối, ông có biết DME có được chia phí chuyển nhượng từ vụ Diomande tới Real Madrid không?
Eason: "Mỗi cầu thủ có hộ chiếu điện tử, ghi quá trình đào tạo. Mấy ngày trước tôi thấy một bản, liệt kê tất cả CLB có thể xin bồi thường liên quan."
"Nhưng vì DME là một trường, và Diomande lúc đó học ở đó với visa sinh viên I-20, nên DME không đủ tư cách nhận bồi thường đào tạo trẻ."
"Đáng tiếc, dù vụ này tới Real Madrid hay trước đó từ Leganes sang Leipzig, DME đều không nhận được khoản nào."
"Một số CLB ở Bờ Biển Ngà, Tây Ban Nha và Đức thì có thể nhận bồi thường đào tạo trẻ từ hai thương vụ ấy, với họ đương nhiên là tin tốt. Còn DME, họ có thể nói 'Diomande từng đá trên sân của chúng tôi' là đã vui rồi."
Hỏi: Hy vọng ít nhất cậu ấy tặng ông một chai champagne.
Eason: "Tháng 7 năm nay khi tôi gặp cậu, cậu tặng tôi một chiếc áo của chính mình, còn ký tên. Đó là tất cả tôi muốn."
"Tôi chỉ thích xem cậu đá. Thế đã là toàn bộ sự đền đáp cậu cần cho tôi rồi."